Opdracht Raad voor Rechtsbijstand

De Raad voor Rechtsbijstand, bureau Wbtv (Wet beëdigde tolken en vertalers), heeft vragen omtrent de feitelijke uitvoering van de afnameplicht van tolken en vertalers uit het Rbtv (Register beëdigde tolken en vertalers) van de Wbtv. Uit signalen van tolken en vertalers is gebleken dat de Justitiedomeinen met regelmaat een eigen interpretatie geven aan de toepassing van de Wbtv. Naar aanleiding van deze problematiek is, op aanvraag van de Raad voor Rechtsbijstand, een beschrijvend onderzoek verricht. De Raad zal dit rapport gebruiken voor de verbetering van de toeppassing van de Wbtv door de verschillende Justitiedomeinen.

Het documentenonderzoek bestaat uit een onderzoek naar de toepasselijke literatuur en wet- en regelgeving op het gebied van de Wbtv. Tevens bestaat een deel van het onderzoek uit veldonderzoek. Er zijn interviews afgenomen met informanten van vijf Justitiedomeinen (politie, IND, Koninklijke Marechaussee, Openbaar Ministerie en de rechtbank). Ook zijn er vijftig enquêtes afgenomen onder tolken, welke geregistreerd staan in het Rbtv.

Verschillen in uitvoering afnameplicht

Er zijn veel verschillen in de uitvoering van de afnameplicht bij de Justitiedomeinen. De grootste verschillen bevinden zich in het hanteren van een eigen tolkenlijst in plaats van het gebruik van het Rbtv. Daarnaast houden niet alle domeinen zich aan de verplichting tot het opstellen van een schriftelijke verklaring wanneer zij geen gebruik maken van een tolk of vertaler uit het register. Naast de verschillen die betrekking hebben op de uitvoering van de Wbtv zijn er ook een aantal kwalitatieve verschillen betreffende het beleid van de domeinen. Deze verschillen uiten zich in de automatisering, het gebruik van standaard documenten en het overgaan tot het overbrengen van klachten aan de klachtencommissie van Bureau Wbtv.

Werkproces afnameplicht

De bovenbeschreven verschillen bemoeilijken het werkproces van de domeinen betreffende de afnameplicht én het zorgt er voor dat de tolken en vertalers die opgenomen zijn in het register minder vaak worden opgeroepen, dan dat het geval zou zijn wanneer de Wbtv correct wordt uitgevoerd. Om de snelheid, efficiëntie en de kwaliteit met betrekking tot de uitvoering van de afnameplicht te verbeteren is het aan te bevelen een uniforme werkwijze (uitvoering) voor de Justitiedomeinen te ontwikkelen. Niet alleen de uitvoering maar ook de eisen die Justitiedomeinen aan tolken en vertalers stellen dienen te worden geüniformeerd. Ook is het aan te bevelen dat de Raad aan alle Justitiedomeinen (nogmaals) informatie verstrekt omtrent de Wbtv en de Rbtv teneinde de onwetendheid van deze wet- en regelgeving tot een zo laag mogelijk niveau te beperken en zodoende de toepassing van de wet door de Justitiedomeinen te vergroten.

Automatisering en elektronische communicatie

Bij de verbetering van de kwaliteit kan gedacht worden aan het hanteren van hetzelfde automatiseringssysteem bij alle Justitiedomeinen. Nú werken veel domeinen nog met een eigen systeem. Ieder domein kan door deze automatisering effectiever werken. Denk hierbij aan elektronische gegevensuitwisseling en het elektronisch inzenden en verzenden van een screening van een tolk en vertaler. Het kan veel tijd en geld besparen als er een elektronische communicatie tussen de Justitiedomeinen (en overige instanties) tot stand komt.

Het ‘fair trail’ beginsel

Tevens is het aan te bevelen de afnameplicht na te leven met het oog op artikel 6 EVRM. Het niet naleven van de verplichting kan immers zorgen voor een schending van het ‘fair trail’ beginsel van artikel 6 EVRM.* De waarborg dat de tolk of vertaler en zijn of haar werk van voldoende kwaliteit is moet door de rechter worden vastgesteld, maar dit is lastig wanneer de tolk/vertaler niet is opgenomen in het register. Hierdoor staat dus niet vast dat de tolk/vertaler aan de eisen voldoet die het register stelt. Dit kan ervoor zorgen dat de verdachten, vreemdelingen, asielzoekers, etc. in hun verdediging worden geschaad.

Francis Riethoff
 

In juli 2011 heeft Francis haar HBO-Recht afgerond bij de Juridische Hogeschool Avans-Fontys in ‘s-Hertogenbosch. Francis heeft haar afstudeerscriptie geschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand in ‘s-Hertogenbosch. Sinds juni 2011 is Francis werkzaam als juridisch medewerker op de sectie letselschade bij Asselbergs en Klinkhamer Advocaten te Etten-Leur.

*Artikel 6 Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, Rome, 04-11-1950