Dit is een blog over tolken en de zin van verder ontwikkelen. Maar ik begin met een slok koffie. Let op: ik neem nú een slok van mijn koffie. Dat doe ik, omdat ik weet dat ik het kan drinken. En ik brand mijn lippen niet, omdat ik weet dat koffie uit de automaat na een paar minuten voldoende is afgekoeld. Dat heb ik geleerd over koffie, en dat bepaalt wat ik met koffie doe. Wat ik weet, bepaalt wat ik doe.
En waarom drink ik koffie? Om me vitaal te voelen, dat past bij een zelfbeeld waarbij de vitaliteit wel een zetje in de rug mag gebruiken, zeker ‘s morgens. Daaronder ligt een waarden en normen kwestie. De norm is dat ik vitaal mag worden door een kop koffie, en niet, om een extreme zijweg te noemen, met cocaïne. Mijn waarde gezondheid zorgt voor de norm van het met mate gebruiken van legaal verkrijgbare “opwekkende middelen”. Die waarde past weer bij een overtuigingenlaag, de overtuiging dat ik een evenwichtig leven wil leiden. En dat heeft een spirituele grondslag: ik ben in harmonie mens tussen mensen. Daarom drink ik dus afgekoelde koffie, omdat ik in harmonie mens wil zijn tussen de mensen. En mocht je nu denken: kletskop. Ja, ik heb er ook graag een kletskop bij.
Maar waarom heb ik je nu meegenomen naar de diepte van mijn spiritualiteit?Om een link met het vak van tolk te leggen en het nut van doorgaande ontwikkeling. Wat hoopte ik te illustreren met dit, op zichzelf triviale, voorbeeld? Dat wat ik doe samenhangt met wat ik ten diepste vind. De kennis en de vaardigheden die we hebben, hebben een diepere drijfveer. Tolken en vertalershebben ergens in hun normen en waarden de overtuiging zitten dat mensen het verdienen elkaar te verstaan. Daarom hebben ze hun meertaligheid ontwikkeld, meer kennis opgedaan, hun woordenschat uitgebreid. Dat vertaalt zich in efficiënt gedrag: een goede vertaling. De overtuiging leidt tot kennisontwikkeling, en dat leidt tot efficiënt gedrag.
Maar wat wanneer de vertaling een keer niet efficiënt is? Je kunt gaan twijfelen: ben ik wel het vakmens dat ik denk te zijn. Dat kan leiden tot twijfel aan je identiteit als vakmens. Wat ga je dan doen? Loop je voortaan weg voor bepaalde opdrachten: niet meer juridisch tolken, niet meer over een onbekende religie, niet meer in het ziekenhuis? Zo blijf je veilig binnen de grenzen van je vaardigheden. Maar je had toch de overtuigingdat iedereen elkaar moet kunnen verstaan?
Of zet die overtuiging je juist aan tot actie? Ga je je verdiepen in het juridische, het religieuze, het medische, om dat wat je doet aan te laten sluiten bij je diepere drijfveren, je identiteit van vakmens? Het zijn vragen, jij weet de antwoorden. Mijn eigen ervaring met grenzen is, dat ze me in eerste instantie afschrikken, maar daarna de nieuwsgierigheid prikkelen. En dan begint ontwikkeling, zodat wat ik doe aansluit bij wat ik vind.
Overigens komt ook niets doen voort uit je eigen gedachten. Wist je dat je die jezelf hebt ontwikkeld, en dus ook zelf kunt veranderen?
Berrie de Boer
Opleider Tolken Select / Coach Practitioner
Trainer van de cursus: Asielprocedure en de rol van de tolk (4PE)
- Actuele ontwikkelingen asielprocedures in Nederland
- Belangrijke afkortingen en vakjargon
- Uw rol als tolk: gedragscode & tolkattitude!
- Compacte cursus op vrijdagavond: 4PE
